Wij detacheren beter

Groeiende aandacht voor werkdruk en werkstress

Een derde van het ziekteverzuim binnen organisaties wordt veroorzaakt door werkstress op de werkvloer. Het kost ons jaarlijks zo’n 2 miljard euro en door aandacht te geven aan en het op tijd te managen van werkdruk, is dit te reduceren. Wie wil dat nou niet? 

Dit artikel is geschreven door Marije Sterk, afgestudeerd en werkzaam als neuropsycholoog en Britt Brackenie, afgestudeerd in Human Resources en werkzaam als Opleiding en Ontwikkeling Consultant bij MeursWerkt. 

Het verschil tussen werkdruk en werkstress
Voorafgaand aan werkstress ervaar je werkdruk. Werkdruk is een kortdurend gevoel over de hoeveelheid werk die binnen een bepaalde tijd naar ‘behoren’ gedaan moet worden. Wanneer je dit kortdurende gevoel ervaart, zorgt je lichaam ervoor dat er adrenaline en noradrenaline vrijkomt; je bloeddruk en hartslag gaan omhoog en je bent klaar om te vechten of te vluchten. Het kan je dus tijdelijk veel energie en doorzettingsvermogen geven om aan de slag te gaan en de situatie onder controle te krijgen. Hieronder wordt weergegeven hoe werkdruk ontstaat en hoe dit er uit ziet in de hersenen: 

Figuur 1: stresscyclus bij kortdurende werkdruk

Je hypothalamus (een gebied in je hersenen dat zorgt voor regulatie in je lichaam, zoals temperatuurregulatie) maakt bij stress een stofje aan; CRH, dit stofje wordt in de hypofyse (een gebied in de hersenen voor hormoonregulatie) omgezet naar ACTH. Vervolgens wordt ACTH in je bijnieren omgezet in cortisol; het welbekende stresshormoon. Cortisol activeert op zijn beurt de hippocampus (belangrijk voor geheugen) die de hypothalamus weer remt, zodat er niet opnieuw CRH wordt aangemaakt en de cyclus stopt. Voor een korte periode is het niet erg dat er adrenaline en cortisol vrijkomen; dit versterkt juist je immuunsysteem, blijkt uit onderzoek.

Echter, bij langdurige werkdruk raakt je hippocampus overbelast (zie figuur 2). Hierdoor kan de hypothalamus niet genoeg geremd worden, waardoor de stresscyclus door blijft gaan. Werkdruk kan daardoor een oorzaak zijn van werkstress. Je ervaart lichamelijke en psychische gezondheidsklachten. Je bent vaak moe, uitgeput en je wordt sneller ziek. Daarnaast werkt stress ook op je frontale cortex (het hersengebied vlak boven je ogen). Normaal gesproken remt de frontale cortex de amygdala, waardoor negatieve emoties onderdrukt worden. Als de frontale cortex door stress niet meer goed werkt, kan deze ook de amygdala niet meer remmen, waardoor je veel meer negatieve emoties krijgt en je je dus depressief kan gaan voelen. 

Figuur 2: stresscyclus bij langdurige stress

Managen van werkdruk
Het is lastig om de stresscyclus bij werkstress – zoals  hierboven zichtbaar in de afbeelding – te doorbreken. Daarom is het verstandig om werkdruk – het kortdurende gevoel – te herkennen en op tijd te managen, zodat je voorkomt dat het overgaat in werkstress. Dit kun je managen door de dialoog aan te gaan met je leidinggevende.

"Jaap is 27 jaar, werkt op de afdeling debiteurenbeheer en is de laatste tijd druk bezig geweest met een groot project. Hij had een pittige deadline, maar door hard en met plezier te werken heeft hij deze samen met zijn collega’s gehaald. Tijdens het project had hij weinig tijd voor zijn standaard werkzaamheden, waardoor deze zich opstapelden. Hij schrok even toen hij besefte hoeveel het was. Om dit af te krijgen voelde hij zich genoodzaakt om hier thuis verder mee aan de slag te gaan. Het moest voor zijn gevoel snel bijgewerkt worden. Zo werkte hij van 8.00 tot 17.00 op kantoor en vervolgens thuis nog tot 22.00 uur ’s avonds. Dit ging zo een aantal weken door, totdat hij helemaal uitgeput was en zich zo gestresst voelde dat hij zijn leidinggevende opbelde om zich ziek te melden."

Jaap had het kortdurende gevoel – werkdruk – op tijd kunnen managen door bespreekbaar te maken bij zijn leidinggevende dat hij zijn werkzaamheden niet bijgewerkt zou krijgen in zijn werkuren. Op deze manier kun je samen zoeken naar een passende oplossing, in plaats van dat je denkt dat je leidinggevende van je verwacht dat je elke avond thuiswerkt. Zo neem je zelf regie over jouw gezondheid!

Herstellen én voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen, maar wat als je te laat bent, net zo als in het voorbeeld van Jaap? Wij hebben 6 cruciale tips voor je:

  • Bewegen
  • Ontspannen
  • Gezond eten
  • Regelmatig leven
  • Voldoende slapen
  • Niet multitasken

Uit onderzoek blijkt dat beweging ervoor zorgt dat de hippocampus stabieler blijft als je in een stressvolle situatie komt. Tevens wordt tijdens bewegen het gelukshormoon endorfine aangemaakt in de hersenen, waardoor je je vrolijker gaat voelen.
Naast bewegen moet je zorgen voor je eigen ontspanning; je lichaam krijgt dan de tijd om te herstellen. Ontspanning is voor iedereen verschillend. De een vindt het heerlijk om naar muziek te luisteren, de andere gaat liever een boek lezen of wandelen. Weet je van jezelf dat je het moeilijk vindt om te ontspannen? Ga dan eens naar een yoga les of ga op zoek naar meditatie oefeningen.
Ook gezond eten is belangrijk; het houdt je lichaam fit waardoor je meer energie krijgt. Met ongezond eten werk je je eigen herstel tegen. Daarnaast is regelmaat in je dagelijks leven en voldoende slaap erg belangrijk. Als je gedurende je werkweek om 23.00 uur ’s avonds naar bed gaat, om 7.00 uur ’s ochtends op staat en in het weekend uitslaapt tot 12.00 uur ’s middags, zal je op zondagavond meer moeite hebben om in slaap te komen, waardoor je je nieuwe werkweek al met een slaaptekort begint.
Elke Geraerts, neuropsychologe, schrijft in dit artikel dat je moet stoppen met multitasken om een burn-out te lijf te kunnen. Tegenwoordig word je bijna gedwongen om te multitasken; mails en WhatsApp berichten die continu binnenkomen, een collega die wat wilt vragen of met 2 projecten tegelijk bezig zijn. Je wordt hierdoor minder productief omdat je continu je aandacht wisselt tussen verschillende bezigheden. Lekker doorwerken is er dan niet echt bij, waardoor je jezelf soms genoodzaakt voelt om ’s avonds door te werken.

De rol van werkgever
Voor werkgevers valt er veel te winnen! Aandacht voor werkdruk en -stress betaalt zich namelijk terug in meer productiviteit. Maak het onderwerp bespreekbaar, geef uitleg over het belang om werkdruk op tijd te managen en inspireer de leidinggevenden om samen met de medewerkers te bedenken wat er aan gedaan kan worden. Zo creëer je een cultuur waarin medewerkers op tijd aan de bel durven te trekken bij leidinggevenden, het dialoog hierover aangaan en samen op zoek gaan naar passende oplossingen. Zo reduceer je ziekteverzuim door werkdruk en -stress. 

« Terug naar het overzicht

Top